Suplementacja kolagenem od lat utrzymuje silną pozycję wśród najchętniej wybieranych produktów prozdrowotnych. Obiecujące efekty dla kondycji skóry, wytrzymałości stawów, jakości włosów i paznokci sprawiają, że miliony osób decydują się włączyć go do swojej codziennej rutyny. Niezmiennie jednak powraca jedno konkretne pytanie: jak codzienne przyjmowanie kolagenu wpływa na pracę nerek?
W jaki sposób nerki przetwarzają kolagen?
Kolagen jest najszerzej reprezentowanym białkiem strukturalnym w ludzkim ciele. Odpowiada za sprężystość skóry, elastyczność ścięgien, integralność chrząstek i wytrzymałość kości. Z wiekiem jego naturalna produkcja w organizmie stopniowo maleje, co widoczne jest w postaci pierwszych zmarszczek, wolniejszej regeneracji po wysiłku czy dolegliwości stawowych. Suplementacja ma za zadanie uzupełnić tę lukę od zewnątrz.
Kiedy przyjmujemy kolagen w postaci suplementu – najczęściej w postaci hydrolizatu, czyli wstępnie rozłożonych, krótkich łańcuchów peptydów – nasz układ pokarmowy przetwarza go dalej na pojedyncze aminokwasy i dipeptydowe fragmenty, które są wchłaniane do krwiobiegu. Wśród tych aminokwasów dominują prolina, glicyna i hydroksyprolina, które są charakterystyczne właśnie dla kolagenu i nie występują w tak dużym stężeniu w innych źródłach białka. Kiedy te związki trafiają do krwi, zostają dostarczone do tkanek wymagających regeneracji, ale ich nadmiar musi być przetworzony i wydalony.
Tu właśnie pojawia się rola nerek, których zadaniem jest nieustanne filtrowanie krwi i usuwanie zbędnych metabolitów – w tym mocznika, powstającego przy metabolizmie każdego białka.
Czy codzienna dawka kolagenu szkodzi nerkom osoby zdrowej?
Według obecnego stanu wiedzy u osób bez zdiagnozowanych schorzeń nerek standardowe dawki kolagenu nie stanowią zagrożenia. Biorąc pod uwagę standardowe porcje kolagenu, które znajdują się w suplementach, ilość białka wprowadzona do organizmu wzrasta o wartość, którą nerki zdrowej osoby metabolizują bez problemu. Warto przypomnieć, że w diecie bogatej w mięso, jaja czy nabiał i tak dostarczamy sobie kilkadziesiąt gramów protein dziennie, a nerki zdrowego człowieka są przystosowane fizjologicznie do radzenia sobie ze znacznie wyższymi obciążeniami, niż wynikałoby to z codziennego przyjmowania porcji kolagenu, na przykład w postaci shotów.
Regularny monitoring parametrów nerkowych prowadzony w badaniach klinicznych – w tym poziomu kreatyniny we krwi i wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR) – nie wykazuje istotnych zmian u osób długotrwale przyjmujących kolagen, które różniłyby się istotnie od wyników grupy placebo. Jeśli zatem wyjściowe badania krwi i moczu są w normie, nie ma dowodów, że prawidłowo dawkowany kolagen negatywnie wpływa na funkcję nerek u osób zdrowych¹.
Kiedy suplementacja wymaga szczególnej ostrożności?
Mimo wysokiego profilu bezpieczeństwa istnieją konkretne sytuacje zdrowotne, w których podejście do suplementacji kolagenem powinno być znacznie bardziej rozważne i poprzedzone konsultacją z lekarzem.
Przewlekła choroba nerek (PChN)
Pacjenci z rozpoznaną przewlekłą chorobą nerek funkcjonują w warunkach ograniczonej sprawności filtracyjnej organizmu. Ich nerki nie są w stanie tak efektywnie pozbywać się produktów przemiany materii, w tym związków azotowych powstałych z metabolizmu białek. Z tego właśnie powodu nefrolodzy standardowo zalecają takim pacjentom diety niskobiałkowe, których celem jest zredukowanie pracy narządu do minimum i spowolnienie progresji choroby. Włączanie dodatkowego źródła białka, nawet w postaci suplementu kolagenowego, może w takim przypadku zaburzyć tę delikatną równowagę. Decyzja o suplementacji przy PChN lub nefropatii cukrzycowej musi być bezwzględnie poprzedzona rozmową z lekarzem prowadzącym lub nefrologiem.
Kamica nerkowa
Kolagen jest wyjątkowo bogaty w hydroksyprolinę. Choć w normalnych warunkach aminokwas ten stanowi cenny budulec tkanek łącznych, jego nadmiar może być przekształcany w szczawiany. Są to związki, które u osób predysponowanych mogą tworzyć złogi w nerce, co może sprzyjać powstawaniu lub nawrotom kamicy. Jeśli masz już za sobą epizod kamicy nerkowej – szczególnie szczawianowo-wapniowej – warto omówić ten temat z urologiem lub nefrologiem przed włączeniem kolagenu do diety. Sama suplementacja nie jest automatycznym wyzwalaczem kamicy, ale jest czynnikiem, który u osób z takimi predyspozycjami warto uwzględnić w całościowej ocenie ryzyka.
Interakcje z lekami
Istnieje jeszcze jedna, często pomijana okoliczność. Osoby przyjmujące leki, które same w sobie obciążają nerki (np. niektóre antybiotyki lub leki immunosupresyjne) powinny zachować ostrożność przy wprowadzaniu zmian w swoim schemacie suplementacyjnym, w tym do włączania kolagenu. Nie dlatego, że kolagen bezpośrednio wchodzi w interakcje z tymi substancjami, ale dlatego, że zwiększona podaż białka może dodatkowo obciążać nerki u osób z ich zaburzoną funkcją.
Jak mądrze wybrać suplement kolagenowy i zadbać o bezpieczeństwo nerek?
Aby optymalnie wykorzystać potencjał suplementacji kolagenem i czerpać z niej maksymalne korzyści, warto na co dzień przestrzegać kilku prostych, uniwersalnych zasad:
-
każdego dnia pij odpowiednią ilość wody. Właściwe nawodnienie to absolutna podstawa pracy nerek. Woda rozcieńcza metabolity i ułatwia organizmowi ich usuwanie z moczem. Szczególnie w przypadku białek, których produkty przemiany wymagają sprawnego wypłukiwania, regularne nawodnienie ma realne znaczenie. Minimalna dawka to 1,5-2 litry dziennie, ale przy aktywnym trybie życia warto kierować się wyższymi normami;
-
nie przekraczaj zalecanych dawek. Producenci ustalają porcje dzienne na podstawie przesłanek skutecznościowych i bezpieczeństwa. Podwajanie dawki nie przyspieszy efektów, za to może niepotrzebnie zwiększyć obciążenie metaboliczne organizmu;
-
na rynku dostępnych jest wiele preparatów kolagenowych obciążonych zbędnymi cukrami lub wypełniaczami. Kolagen dobrej jakości nie powinien zawierać takich dodatków.
Świadomy wybór zaczyna się od jasno podanego składu i dawkowania. W eatyx LABS projektujemy nasze formuły z myślą o tym, żeby każdy dokładnie wiedział, co i w jakiej ilości przyjmuje każdego dnia. Zależy nam na tym, by każda porcja zawierała zoptymalizowaną ilość substancji aktywnej – do wyboru masz:
¹Źródło: https://rootvitalityhealth.com/blogs/news/does-collagen-increase-creatinine-levels
